Stanowisko
Pełne słońce lub półcień – toleruje jedno i drugie, choć w słonecznym stanowisku liście są bardziej zwarte i roślina lepiej znosi zimę. W praktyce unikamy miejsc silnie zacienionych i wystawionych na stały, mroźny wiatr od wschodu lub północy. Osłonięcie od wiatru to w naszych warunkach ważniejszy czynnik niż sam mróz. Mikroklimaty przy nagrzanych murach od południa robią realną różnicę – w Trójmieście i na Dolnym Śląsku są okazy rosnące w gruncie od ponad dekady bez poważnych uszkodzeń.
Gleba
Przeciętna gleba ogrodowa, pH zbliżone do obojętnego – nie jest wymagająca. Ale na ciężkiej, mokrej glinie zaczną się problemy: korzenie źle znoszą stagnującą wodę, szczególnie zimą. Przepuszczalność to priorytet. Przy sadzeniu w glinę warto wymieszać ziemię z piaskiem i kompostem, ewentualnie podnieść miejsce sadzenia o kilka centymetrów ponad poziom terenu. Na lekkich glebach piaszczystych radzi sobie dobrze, byle z regularnym nawożeniem.
Podlewanie
W sezonie wegetacyjnym regularnie, szczególnie młode egzemplarze – te przez pierwsze dwa-trzy sezony są bardziej wrażliwe na suszę niż doroślejsze palmy. Starsze okazy mają większą tolerancję, ale w upałach i na przepuszczalnej glebie podlewanie co kilka dni jest uzasadnione. W pojemnikach substrat wysycha szybciej – tu kontrola jest konieczna. Zimą, jeśli roślina stoi w gruncie, podlewanie praktycznie odpada, chyba że jest wyjątkowo sucha jesień.
Rozmnażanie
W praktyce ogrodowej – z nasion. Nasiona kiełkują w temperaturze 20–25°C, ale długo: nawet kilka miesięcy. Rzadko kto to robi amatorsko, bo po co, skoro sadzonki są dostępne w szkółkach. Wegetatywnie się nie rozmnaża – pień jednopienny, bez odrostów bocznych. Kupujemy gotowy egzemplarz i tu kończy się temat rozmnażania dla większości ogrodników.
Zimowanie
To jest sedno całej uprawy w Polsce. Dane mrozoodporności są rozbieżne: katalogi podają przedział od -15°C do nawet -30°C dla dorosłych osobników [1], w praktyce bezpieczna granica to krótkotrwałe spadki do około -15 do -17°C. Kluczowe słowo: krótkotrwałe. Długa zima z ciągłymi mrozami poniżej -10°C robi więcej szkody niż jednonocny skok do -18°C.
Młode egzemplarze (pierwsze 2–3 sezony w gruncie) warto okryć: pień owijamy agrowłókniną lub jutą, koronę związujemy sznurkiem, żeby ograniczyć wychłodzenie stożka wzrostu – bo to on jest najbardziej wrażliwy [3]. Ziemię przy podstawie można przysypać korą lub słomą. Egzemplarze w pojemnikach wkopujemy donicę w grunt na zimę albo wnosimy do chłodnego, jasnego miejsca – nieogrzewana weranda, garaż z oknem. Ciemna i ciepła piwnica to błąd.
Cięcie
Minimalne. Usuwa się tylko liście, które wyraźnie obumarły – i to dopiero wtedy, gdy są całkiem brązowe. Zbyt wczesne cięcie zielono-żółtych liści osłabia roślinę, bo te jeszcze pracują. Ogonki liściowe po cięciu zostają na pniu jako charakterystyczne kikuty – z czasem opadają naturalnie. Nie ma sensu ich wycinać na siłę. Forma korony jest naturalna i nie wymaga żadnego formowania.
Choroby i szkodniki
W warunkach polskich stosunkowo mało problemów. Największym zagrożeniem są grzyby przy nadmiernej wilgoci – zgnilizna podstawy pnia lub stożka wzrostu po mroźnej, mokrej zimie. Gdy stożek wzrostu zgnije, palmy nie uratujemy – to koniec rośliny. Dlatego właśnie przepuszczalność gleby i osłona przed mokrym mrozem są ważniejsze niż sama temperatura. W cieplejszych rejonach Europy zachodniej notuje się porażenia przez ryjkowca palmowego (Rhynchophorus ferrugineus), ale w Polsce to na razie nie jest realny problem. Przędziorki mogą się pojawić na egzemplarzach przezimowanych w suchym pomieszczeniu.
Zastosowanie
Przede wszystkim soliter – roślina, która ma działać sama, jako akcent. Sprawdza się w ogrodach w stylu japońskim, śródziemnomorskim, a także w nowoczesnych kompozycjach z trawami ozdobnymi i bylinami o kontrastującej fakturze. Dobrze wygląda na tarasach i balkonach w dużych pojemnikach – ale trzeba się liczyć z rozwiązaniem problemu zimowania. W ogrodach skalnych przy dobrze drenowanym podłożu sprawdza się lepiej niż na typowej rabatowej glebie. [1]
Uwagi
Wzrost jest naprawdę powolny – kilka centymetrów rocznie w naszym klimacie to norma, szczególnie w pierwszych latach. Egzemplarz o wysokości 80 cm, który kupujemy za 150 zł, może mieć kilka lat i przez kolejne kilka nie zmieni radykalnie swojego wyglądu. Trzeba być cierpliwym. Za to starsze, duże okazy są odporne i samodzielne – po kilku sezonach aklimatyzacji w dobrym miejscu przestają wymagać intensywnej opieki. Owoce (niebieskoczarne pestkowce) pojawiają się tylko na okazach płci żeńskiej lub obupłciowych – i tylko wtedy, gdy jest odpylacz w pobliżu [1]. W Polsce to rzadkość.
