Stanowisko
Pełne słońce to optimum – minimum 6 godzin dziennie. Półcień toleruje, ale kwitnienie jest wtedy słabsze i, co ważniejsze, rośnie podatność na mączniaka. Na stanowiskach zacienionych przez drzewa problem pojawia się niemal pewnie. W praktyce: im więcej słońca i przepływ powietrza, tym mniej kłopotów przez cały sezon.
Gleba
Gleba przepuszczalna, próchnicza, umiarkowanie wilgotna. Floks nie lubi zastoin wody – na ciężkiej glebie gliniastej bez poprawki żwirem i kompostem szybko traci wigor. Jednocześnie nie może wysychać: pochodzi z obrzeży zbiorników wodnych i umiarkowanie wilgotnych lasów, to czuć. Przed sadzeniem warto solidnie wzbogacić podłoże kompostem – po kilku sezonach zwraca się z nawiązką gęstszym kwitnieniem.
Podlewanie
Przeciętne, ale regularne. W czasie suszy i upałów – częstsze, zwłaszcza w pierwszym sezonie po posadzeniu. Ważna zasada: podlewać przy ziemi, nie z góry na liście. Mokre liście to prosta droga do mączniaka i plamistości. Tu rzadko kto pilnuje tego w praktyce, a szkoda.
Rozmnażanie
Najprościej przez podział kępy – najlepiej wczesną wiosną lub jesienią po przekwitnięciu. Kępa po 3–4 latach robi się duża i warto ją podzielić nie tylko dla rozmnożenia, ale też dla odświeżenia wzrostu – środek starszej kępy potrafi drewnieć i słabiej kwitnąć [1]. Sadzonki pędowe pobiera się wiosną z przyrostów bazalnych, ukorzeniają się sprawnie. Rozmnażanie z nasion jest możliwe, ale odmiany ogrodowe nie zachowują cech matecznika – droga dla cierpliwych i eksperymentujących.
Zimowanie
W polskich warunkach nie wymaga okrywania – bylina dobrze mrozoodporna. Po pierwszych przymrozkach pędy nadziemne ściąć przy ziemi. Można zostawić 5–10 cm kikutów. Kłącze zimuje bez problemów.
Cięcie
Wiosną – nic do roboty, roślina sama rusza z korzeni. W czasie sezonu warto usuwać przekwitnięte wiechy – stymuluje to powstawanie bocznych pędów kwiatowych i przedłuża kwitnienie [2]. Po sezonie – cięcie do ziemi. Odmiany wysokie można w czerwcu przyciąć o jedną trzecią wysokości, żeby je skrócić i zagęścić – floks znosi to bez problemów, kwitnie później, ale za to krzewiej.
Choroby i szkodniki
Mączniak prawdziwy to główny problem – szczególnie w drugiej połowie lata, w ciepłe i wilgotne lata pojawia się niemal u każdego. Białawy nalot na liściach, zaczyna się od dolnych partii rośliny [3]. Zapobiegawczo: dobre stanowisko ze swobodnym przepływem powietrza, unikanie podlewania z góry. Przy infekcji – fungicydy kontaktowe i układowe: Topas 100 EC, Score 250 EC, Bayfidan, Saprol, Fundazol.
Rdza i plamistość liści pojawiają się rzadziej, ale bywają. Przy rdzy skuteczny Tilt 250 EC lub Score 250 EC. Przy plamistości – Dithane M-45, Polyram 70 WG lub preparaty miedziowe (Miedzian 50 WP). Nicienie to zjawisko marginalne, ale przy deformacjach liści i zahamowanym wzroście warto wziąć to pod uwagę – preparaty nicieniobójcze np. P-Drakol.
I tu zaczyna się problem z odmianami: podatność na mączniaka różni się znacząco między kultywarami. Przed zakupem warto sprawdzić, czy dana odmiana ma opinię jako odporniejsza – oszczędza to sporą część kłopotów.
Zastosowanie
Klasyczna bylina na rabaty mieszane – najlepiej w większych grupach 3–5 sztuk, jako drugi lub trzeci plan kompozycji. Dobrze komponuje się z trawami ozdobnymi i innymi bylinami kwitnącymi latem. Nadaje się do nasadzeń naturalistycznych i w pobliże zbiorników wodnych. Jako kwiat cięty – jeden z lepszych w kategorii bylin letnich: trwa w wazonie kilka dni, ładnie się rozchyla, zapach wyraźny, słodkawy. Odmiany karłowe (do 30 cm) wchodzą też w rachubę do pojemników na tarasie, choć nie jest to ich najbardziej komfortowe środowisko.
Uwagi
Wybór odmiany ma znaczenie praktyczne – poza kolorem warto patrzeć na wysokość i deklarowaną odporność na mączniaka. 'Pax’ (biały, do ~90 cm), 'Peppermint Twist’ (biało-różowy, ozdobne paski) i 'Kirmeslander’ (biały z różowym okiem) to odmiany najczęściej spotykane w krajowych szkółkach. 'Early Cerise’ i 'Early Pink’ kwitną wcześniej – przydatne, jeśli zależy na wydłużeniu sezonu kwitnienia w ogrodzie. W starszych kępach środek kępy słabnie – podział co 3–4 lata to nie opcja, lecz standard.
