Stanowisko
Pełne słońce to podstawa – szczególnie dla odmian purpurowych, które w cieniu wyraźnie tracą intensywność barwy liści [1]. Półcień jest tolerowany, ale wtedy 'Royal Purple’ robi się bardziej zielonawa niż purpurowa, a 'Golden Spirit’ blaknie. Najlepiej sadzi się go w miejscu osłoniętym od silnych wschodnich wiatrów – wiosenne przymrozki przy intensywnym wietrze potrafią uszkodzić młode przyrosty.
Gleba
Tu jest pewna pułapka: perukowiec woli gleby ubogie i dobrze drenowane. Na zasobnej, ciężkiej glinie rośnie bujnie, ale kosztem owocostanów – krzew „idzie w liść” i słabo kwitnie. Dobrze znosi podłoże suche, wapienne, kamieniste. Na glebie podmokłej przez zimę – zgnilizna korzeni, krzew ginie stopniowo i nieefektownie. Jeśli ogród stoi na glinie, trzeba zadbać o drenaż pod dołem sadzenia lub wybrać miejsce wyżej w terenie.
Podlewanie
Po posadzeniu – regularne podlewanie przez pierwszy sezon, żeby krzew się zakorzenił. Potem właściwie odpuszczamy. Dorosły perukowiec radzi sobie z suszą lepiej niż większość krzewów ozdobnych. Nadmierne podlewanie w połączeniu z ciężką glebą to najkrótsza droga do problemów. Nie nawozić azotem – efekt jak przy żyznej glebie: dużo liści, mało kwiatów.
Rozmnażanie
Najskuteczniejsze są sadzonki półzdrewniałe pobierane w czerwcu–lipcu [2]. Sadzonkę (ok. 10 cm) pobiera się z tegorocznych przyrostów, usuwa dolne liście, zanurza podstawę w ukorzeniaczu i umieszcza w wilgotnym podłożu torfowo-perlitowym pod folią. Ukorzenianie trwa 4–6 tygodni, bywa kapryśne – skuteczność rzędu 50–60% to normalny wynik. Przez nasiona też można, ale odmiany ozdobne nie zachowują cech rodzicielskich. Rzadko kto to robi, a właściwie nie ma po co.
Zimowanie
Strefa mrozoodporności 6a (-23°C do -21°C) – w Polsce środkowej i zachodniej zimuje bez okrywania bez problemów. Na północnym wschodzie kraju, gdzie zimy bywają surowsze, młode rośliny warto okryć agrowłókniną w pierwszych 1–2 latach po posadzeniu. Starsze okazy są odporniejsze. Nawet jeśli wierzchołki przemarzną, krzew odradza się z nasady – i tu zaczyna się problem: po silnym przemrożeniu traci kilka lat wypracowanej formy.
Cięcie
I tu ogrodnicy się dzielą na dwa obozy. Pierwsze podejście: nie ciąć wcale lub ciąć minimalnie – krzew tworzy naturalny, rozłożysty pokrój i kwitnie obficie. Drugie podejście: silne cięcie wiosną (na pień, do 30–50 cm), zwane coppicingiem – daje spektakularnie duże liście, nawet 2-krotnie większe od normalnych [3]. Ale wtedy krzew w zasadzie nie kwitnie danego roku. W praktyce: przy uprawie dla liści (np. 'Royal Purple’ jako tło rabaty) – silne cięcie co roku lub co dwa lata. Przy uprawie dla owocostanów – cięcie ograniczyć do usuwania starych i krzyżujących się gałęzi. Termin: wczesna wiosna, przed ruszeniem wegetacji.
Choroby i szkodniki
Generalnie odporny. Na glebie podmokłej – werticilioza (Verticillium), która objawia się zasychaniem całych gałęzi, zaczyna się od kończyn korony [4]. Nie ma na to skutecznego leczenia – można tylko wyciąć chore pędy i zmienić warunki wilgotnościowe gleby. Mączniak pojawia się sporadycznie, zwłaszcza przy złej cyrkulacji powietrza. Szkodniki rzadko stanowią poważny problem.
Zastosowanie
Soliter na trawniku – sprawdza się, szczególnie odmiany o purpurowych liściach jako punkt skupiający wzrok. W grupach dobrze zestawia się odmiany kontrastujące: 'Royal Purple’ obok 'Golden Spirit’ daje wyraźny efekt kolorystyczny przez całe lato. Żywopłot swobodny – tak, wymaga jednak przestrzeni, bo krzew rozrasta się wszerz tyle co wzwyż. Niskie odmiany (’Young Lady’, 'Dusky Maiden’) – realny kandydat do dużego pojemnika na taras, choć wymaga regularniejszego podlewania niż w gruncie. Ogród skalny i skarpy – tu perukowiec czuje się naturalnie, suche i dobrze drenowane podłoże mu służy.
Uwagi
Pierzaste owocostany, które dają krzewowi polską nazwę „dymnica” lub angielską „smoke bush”, tworzą się na starszych gałęziach – stąd konflikt między silnym cięciem a efektem „dymu”. Sok rośliny może powodować podrażnienia skóry u osób wrażliwych – warto mieć to na uwadze przy cięciu bez rękawic. Odmiany różnią się istotnie wielkością: kompaktowa 'Young Lady’ (1,5–2 m) i 'Dusky Maiden’ (~2 m) to zupełnie inne rośliny w ogrodzie niż 'Nordine’ rozrastający się na 3 m szerokości – warto sprawdzić przed zakupem, co się faktycznie kupuje.
