Źródło zdjęcia: Wikipedia - CC BY-SA 3.0, Link

Alkanna tinctoria

Alkanna barwierska

Byliny

Obserwuj
Obserwujesz

📋 Informacje ogólne

Alkanna barwierska (Alkanna tinctoria) to niewielka, sucholubna bylina z południa Europy i zachodniej Azji. Ma szorstkie liście, nisko rozłożony pokrój i niebieskie kwiaty – drobne, ale intensywne, trochę jak u ogórecznika albo niezapominajki. Kwitnie latem, długo – od czerwca aż do sierpnia. Najbardziej znana jest z korzeni – ciemnoczerwonych w środku, używanych kiedyś do farbowania tkanin i kosmetyków[1].

Pielęgnacja i wymagania

Stanowisko

Pełne słońce. Alkanna lubi ciepło, suche powietrze i brak konkurencji. Dobrze czuje się w miejscach przypominających śródziemnomorskie ugory – na skraju rabaty, przy żwirze, między kamieniami. Nie sadzić w gęstwinie.

Gleba

Przepuszczalna, uboga, lekko zasadowa. Najlepiej gliniasto-piaszczysta, z domieszką żwiru. W żyznej, mokrej ziemi robi się wiotka, wykłada się, a zimą często wypada. Lepiej dać jej ubogo niż za dobrze.

Podlewanie

Nie potrzebuje. W gruncie podlewać tylko w pierwszym roku po posadzeniu, później radzi sobie sama. W donicy – minimum wody, raczej sucha niż mokra. Przelanie = koniec rośliny.

Rozmnażanie

Najłatwiej z nasion. Wysiewać wiosną, na ciepłym, przepuszczalnym podłożu. Można też z sadzonek korzeniowych albo przez podział – ale trzeba uważać, bo źle znosi uszkodzenia głównego korzenia.

Zimowanie

Częściowo odporna – w cieplejszych rejonach kraju zimuje w gruncie, pod warunkiem że ma sucho. Na cięższych glebach lepiej traktować jako półbylinę – zostawiać na nasiona albo zimować w donicy pod osłoną.

Cięcie

Nie wymaga. Można usunąć przekwitnięte kwiaty, żeby przedłużyć kwitnienie, ale nie jest to konieczne. Roślina naturalnie przybiera luźną, lekko poduszkowatą formę.

Choroby i szkodniki

Mało wrażliwa. Najczęstszy problem to zalanie – wtedy korzenie gniją. W deszczowe lato może gubić liście albo wyłysieć od dołu. Szkodniki rzadko się nią interesują.

Zastosowanie

Roślina ozdobna do ogrodów żwirowych, stepowych, naturalistycznych. Dobrze wygląda między innymi sucholubami – macierzankami, goździkami, szałwią. Dawniej stosowana jako roślina barwierska – korzeń zawiera alkanninę, dającą trwały czerwony barwnik.

Uwagi

Czasem mylona z Anchusa albo Lithospermum – należą do tej samej rodziny i mają podobne kwiaty. W Polsce rzadko uprawiana, ale możliwa do utrzymania – trzeba tylko dać jej sucho, jasno i spokój.

Źródła

Komentarze

📊 Tabela informacyjna

wdt_ID	Cecha	Opis
2	Nazwa botaniczna	Alkanna tinctoria
3	Nazwa polska	Alkanna barwierska
4	Rodzina	Boraginaceae (Ogórecznikowate)
5	Pochodzenie	Region Morza Śródziemnego
6	Pokrój	Wieloletnia roślina zielna
7	Wysokość	20–50 cm
8	Kwiaty	Niebieskie, drobne, zebrane w kwiatostany
9	Korzenie	Czerwono-fioletowe, bogate w barwnik alkaninę
10	Stanowisko	Pełne słońce
11	Gleba	Przepuszczalna, lekko kwaśna do obojętnej; preferuje gleby piaszczysto-gliniaste
12	Mrozoodporność	Umiarkowana; wymaga ochrony w surowe zimy
13	Zastosowanie	Naturalny barwnik (do kosmetyków, tkanin, żywności), roślina lecznicza
14	Rozmnażanie	Przez nasiona lub sadzonki korzeniowe
15	Cechy szczególne	Barwnik alkanina zmienia kolor w zależności od pH: czerwony w środowisku kwaśnym, niebieski w zasadowym